Në një botë ku njerëzit gjykohen shpejt dhe mëshira shpesh humbet në zhurmën e supozimeve, ekziston një virtyt që i ngjan një kështjelle të pathyeshme në zemrën e marrëdhënieve: të menduarit mirë për tjetrin – “Ihsanudh-dhann” (إحسان الظن).
Çfarë është “Ihsanudh-dhann” apo “të menduarit mirë për tjetrin?
Është zgjedhja për të parë më të mirën te tjetri, për të kërkuar një justifikim për një fjalë të paqartë, për të kërkuar dritë edhe në errësirën e sjelljes së dikujt. Është vendimi për ta ruajtur lidhjen përpara se të ndjekim zërin e dyshimit.
Kur mendon mirë për vëllain tënd, ti e ke veshur me nderin më të madh: ia ruan nderin edhe në heshtje, edhe në dyshim, edhe në fjalë të turbullta.
Allahu e do këtë cilësi te robërit e Tij. Madje në Kuran Ai thotë:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ
“O ju që besuat! Shmangni shumë nga të menduarit e dyshimtë, sepse disa prej tyre janë mëkat.” (Huxhurat, 12)
Ky ajet është urdhër për të mos paragjykuar, sepse dyshimi i paarsyeshëm është armë që shkatërron zemrat dhe lidhjet.
Pse është i nevojshëm sot më shumë se kurrë?
Në një kohë ku komunikimi është më i shpejtë por zemrat më të ftohta, fjalët më të paqarta dhe mendjet të lodhura nga ankthi, njerëzit kanë më shumë nevojë për dikë që nuk i keqkupton. Të menduarit e mirë nuk është vetëm mirësi — është gjallëri e marrëdhënieve.
Shembulli i Pejgamberit ﷺ
Pejgamberi ﷺ ka qenë njeriu që gjithmonë i justifikonte njerëzit, e nuk i paragjykonte. Ai dinte të dallonte mes gabimit dhe qëllimit, dhe më shumë se gjithçka, besonte se zemrat kanë dritë që mund ta ndalojë errësirën e shejtanit.
Një herë, kur një njeri i dehur u soll disa herë për t’u ndëshkuar, disa shokë e mallkuan. Pejgamberi ﷺ u tha: “Mos e mallkoni, sepse ai e do Allahun dhe të Dërguarin e Tij.”
(Buhari)
Ai ﷺ nuk u mjaftua me atë që shihte, por zgjodhi të shikonte përmes syve të mëshirës e të mirësisë.
21/07/2025
