Të mençurit në përgjithësi, përfshirë këtu intelektualët dhe ekspertët, janë unikë në qëndrimin për nevojën e edukimit të individëve me fuqi të dalluar. Prodhimi i fortë është më i nevojshëm se ai i dobëti. Sukses është të jesh i aftë ta realizosh këtë synim.
Qasja tradicionale e paraqitur me anë të udhëzimeve të drejtpërdrejta, e shfaqur brenda bisedës se çfarë duhet dhe çfarë nuk duhet bërë, me urdhra dhe ndalesa, me sistem të rreptë drejtues, është detyrë, që me lehtësi munden ta kryejnë shumë njerëz.
Qasja e tillë kërkon njohuri të përkufizuara, person që ka guxim të urdhërojë dhe ndalojë dhe aftësi për të drejtuar të tjerët.
Ndërtimi i personalitetit të frytshëm dhe dobiprurës është detyrë e vështirë. Ajo kërkon që edukuesi të ketë aftësi të larta, prej të cilave do t’i veçojmë:
-Njohuri intelektuale të mjaftueshme, që janë bindëse për nxënësin. Ai nuk do të jetë në gjendje t’i edukojë ata që ka nën mbikëqyrjen, nëse nuk zotëron sasinë e duhur e njohurive, që janë thelbësore për atë angazhim.
– Gatishmëria për diskutim dhe komunikimi pozitiv.
-Vetëkontrolli dhe gatishmëria për të dëgjuar dhe debatuar rreth mendimeve ndryshe.
-Të zotërojë prova të pranueshme, të cilat i përdor në mënyra bindëse.
-Personalitet të fortë, që brenda aftësive dhe përgatitjes profesionale, me maturi dhe në qetësi, tejkalon problemet e mundshme.
-Situatat e ndryshme gjatë procesit edukativ i zgjidh në pajtim me detyrën e tij parimore – edukimin. Aftësi për të integruar qëllimet administrative brenda sistemit të qëllimeve edukative.
-Bashkëveprim me gjitha nëngrupet dhe faktorët, duke veçuar ata që dallohen si tipa rebelë, të cilët është tejet e vështirë që të nënshtrohen dhe kontrollohen.
Edukimi tradicional nënkupton ndjekjen e mënyrës tradicionale, rezultat me tipare nënshtruese, që e ul kokën dhe zbaton fjalët e edukatorit pa hezitim dhe pa vonesë. Ithtarët e kësaj metode merakosen kur shohin një mënyrë të menduarit që dallon nga mënyra e edukatorit. Ata s’i durojnë ata që parashtrojnë dilema thelbësore dhe refuzojnë zbatimin e urdhrave pa bindje logjike. Edukimi i tillë e ngarkon edukatorin. Ai tani duhet të njohë çfarë i bën dobi dhe çfarë e dëmton personin që synon të edukojë, i cili nuk di asgjë përpos nënshtrimit.
Të edukuarit në këtë klimë drejtohen dhe urdhërohen lehtë, porse dobia e tyre është e kufizuar. Ata s’janë aftësuar për role pozitive.
Ndoshta për disa skeptikë ky model është më i pranueshëm dhe më i qëndrueshëm përballë ndryshimeve. Realiteti është krejt ndryshe. Ata ndikohen më shpejt së tjerët, bindja e tyre ideologjike dhe metodike është me e dobët. Ata janë më të paaftët për të bindur të tjerët, duke nxjerrë në pah qëndrimet e tyre.
Nga ana tjetër, modeli i rebelit kronik nuk është gjithmonë dhe medoemos një model pozitiv. Rebelimi dhe kundërshtimi i tjerëve nuk është gjithmonë fenomen i shëndosh. Ai shpeshherë shfaqet si anomali në mënyrën e të menduarit, prirje për kundërshtim me synimin për të dalë në pah.
Vlerë të vërtetë ka mendimi i lirë dhe i pavarur, mendimi që dallohet me kritikë dhe fleksibilitet, mendim që përfiton nga përvoja e të tjerëve, mendim që integrohet në shpirtin e bashkësisë.
Përktheu: Talha KURTISHI
