عَنْ أَبِي رُقَيَّةَ تَمِيمِ بْنِ أَوْسٍ الدَّارِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: “الدِّينُ النَّصِيحَةُ”. قُلْنَا: لِمَنْ؟ قَالَ: “لِلَّهِ، وَلِكِتَابِهِ، وَلِرَسُولِهِ، وَلِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ”.
رَوَاهُ مُسْلِمٌ [رقم:55].
Ebu Rukaje Temim ibn Eus ed Dariu, Allahu qoftë i kënaqur me të!, përcjell se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë:
“Feja është çiltërsi.” Ne thamë: “Ndaj kujt?” Ai tha: “Ndaj Allahut, ndaj Librit dhe të Dërguarit të Tij, ndaj prijësve të muslimanëve, si dhe ndaj shtresës së tyre të përgjithshme.”
E shënon Muslimi [numër 55].
Dobitë e hadithit:
1.Çiltërsia me Allahun përfshin:
a.Adhurimi ti kushtohet vetëm atij.
b.Dëshmija se ai është një në krijim, adhurim, emra dhe cilësi.
2.Çiltërsia me librin e Allahut (Kuranin) përfshin:
a.Zbatimi i urdhrave të tij.
b.Largimi nga ndalesat e tij.
c.Besimi i prerë në lajmet e tij.
d.Mbrojtja e tij.
e.Të besuarit se kurani është fjala e tij.
3.Çiltërsia me të dërguarin përfshin:
a.Të mos adhurohet Allahu përpos rugës së tij.
b.Mbrojtja e sheriatit të tij.
c.Dashuria e plotë ndaj tij.
4.Prijesit e muslimanve janë dy kategori:
a.Dijetarët islam.
b.Udhëheqsit.
5.Çiltërsia me dijetarët përfshin:
a.Dashuria ndaj tyre.
b.Ndihma dhe përkrahja e tyre.
c.Mbrojtja e nderit të tyre.
d.Ta informojsh me infrmacione të mira që do ti ndihmon në thirje.
e.Ta këshillojsh nëse mendon se ka gabuar por duke i pas parasysh disa hapa:
Hapi i parë: Ta verifikojsh gabimin.
Hapi i dytë: Të meditojsh se a është një gjë për tu kritikuar apo jo.
Hapi i tretë: Obigohesh ta mbrojsh nëse të bëhet e qartë se ai është në të vërtetë.
Hapi i katërt: Nëse është vërtetur se ka gabur dhe është e natyrës të gabon këshilloje me edukat dhe repekt duke pas parasysh vendin dhe kohën e duhur.
6.Çiltërsia me udhëheqsit sheriatik – vlefshmëria e të cilëve nxirret nga Kurani dhe Suneti, përfshin:
a.Pranimi i prijësisë dhe udhëheqsësisë së tyre.
b.Përhapja e të mirave të tyre mes njerëzve.
c.Zbatimi i asaj që urdhërojnë dhe ndalojnë përveç rastit kur është mëkat.
d.Mbulimi i të metave të tyre aq sa ka mundësi.
e.Të mos ju bëhet huruxh (dalja nga suazat e nënshtrimit duke mar masa për ti ndryshuar) përveç nëse plotsohen dy kushte:
Kushti i parë: Nëse shohim prej tyre mohim (kufër) të qartë dhe kur themi se lejohet huruxhi nuk don të thote se obligohemi.
Kushti i tretë: Nëse huruxhi sjell dobi, sakaq nëse numri është i vogël dhe kan pak armë ngritja kundër shtetit nuk sjell dobi por është shkak për gjakderdhje, lejim të haramit dhe nuk arihet dot largimi i të keqës e kjo ishte metodologjija e havarixhve që nuk analizuan dëmin dhe dobin, shakaktuan dëme të mëdha e nuk sollën dobi në umet.
7.Çiltërsia ndaj shtresës në përgjithshme përfshin:
a.Dhënja e selamit.
b.Dashuria ndaj tyre.
c.Urdhërimi në të mirë dhe ndalimi prej të keqës.
d.Ndihma ndaj tyre.
8.Kujdesi i sahabëve për të nxënë dije.
9.Metoda e mirë e mësimdhënies, parashtroi konceptin në përgjithsi e pastaj shtjelloi në hollësirë.
10.Rëmdësia e të filluarin me gjëra parimore para gjërave dytsore.
HADITHI I SHTATË
Përshtati dhe përktheu: Vedat Skenderi
