Vendi nuk i jep famë njeriut, edhe pse vendi e merr famën nga njeriu. Sikurse vendi që konsiderohet i banuar kur jetojnë njerëz në të, po ashtu edhe njeriu konsiderohet ideal kur besimi zë vend në zemrën e tij.
Ti jeton në vendin tokë, prej së cilës edhe je krijuar, mirëpo nuk je i krijuar që t’i përshtatesh tokës, porse tokën t’ia përshtatësh njeriut. Shiu e ngjall tokën, kurse besimi – njeriun, në fakt, prej tokës mbin frytet, e nga njeriu dalin veprat… I Dërguari Muhamed shkon në vendin e quajtur Taif që banorëve të atjeshëm t’ua transmetojë shpalljen.
“Toka” është e detyruar që shpalljen e Zotit t’ia kumtojë “tokës”. O njeri! Dije se edhe pse je tokë, përsëri s’duhet ta luash rolin e tokës, por të asaj për çka je krijuar. Krijimi është bërë nga një grusht dhè, e ti, nuk duhet të mbetesh grusht, por ta shtrish dorën dhe vëmendjen ta kesh tek gishti tregues, që pesë herë në ditë e mban të ngritur drejt qiellit. Mos harro se kur të dëshmosh me gishtin tregues, ke parasysh se i ke katër gishtërinj tjerë të kthyer kah vetja jote që presin atë që po e dëshmon në qiell, ta vërtetosh në veten tënde. Andaj, dije se qëllimi i shpalljes është që “tokën” ta bëjë mëkëmbës në tokë.
Para se dhimbja të përfundojë në lot, fillon nga pikëllimi, e para se “toka” ta marrë mëkëmbësin, duhet të fillojë prej udhëzimit. Dhuntia më e madhe që e përfshin “tokën” është udhëzimi në besimin e vërtetë, ndërsa besimi i vërtetë është ta falënderosh Zotin që të ka pajisur me këtë dhunti. Thirrja për ty është obligim, e për tjetrin paraqet mrekulli, e pastaj kur ai e pranon mrekullinë, atëherë bëhet obligim thirrja e tij për të tretin. Thirrja nuk i mundësohet çdokujt, edhe pse çdokush ka dëgjuar për thirrjen. E kam fjalën, “toka” i bën thirrje “tokës”, e pastaj prej “tokës” varet nëse do ta pranojë thirrjen e “tokës”.
Pra, njeriu nuk mund të ndikojë tek tjetri pa qenë vetë i ndikuar prej asaj që pret të ndikojë tek tjetri. Edhe pse besimi e ka zanafillën në dashuri ku syri nuk është pjesëmarrës në të, përsëri dashuria nuk mund ta fitojë besimin pa pjesëmarrjen e syrit. Çka sheh syri, e kërkon zemra, e çka kërkon besimi, nuk nevojitet shikimi, porse ndjenja. Thirrjen që njeriu ia shfaq tjetrit, nuk lind si rezultat i dashurisë, por si pasojë e dhimbjes që ndjen ndaj tij. Kur dhimbja është reciproke, durimi është më i lehtë, e kur dashuria është e njëanshme, vuajtja është më e madhe. Nderimi nuk konsiderohet dashuri, edhe pse dashuria është pjesë e nderimit, dua të them, thirrja ndaj tjetrit shoqërohet me nderim, e kur ta pranojë thirrjen, atëherë dashuria e zëvendëson nderimin.
Lehtë është që thirrjen t’ia ofrosh “tokës”, mirëpo i vështirë është pranimi i thirrjes nga “toka”. Dije se thirrjen e posedon ti, por jo edhe pranimin, në fakt, ti je i detyruar që tjetrit t’ia prezantosh thirrjen, e pranimin e thirrjes prej tjetrit e posedon Zoti. Njeriu e ka zemrën në qenien e vet, e ai nuk e kontrollon atë, edhe pse është e tij. Atë që Zoti ta jep, nuk ka kush që mund ta merr, e atë që Zoti ta merr, nuk ka kush ta jep! Andaj, duaji të tjerët dhe lëri të tjerët të të duan ty, e zemrën lëre atje ku Zoti e ka vendosur – brenda vetes tënde!
