Ka fjalë që i kapin thellësitë e shpirtit dhe ia shpalosin njeriut të vërtetën për jetën dhe marrëdhëniet pa ndërlikime, por me peshë të madhe. Një nga këto është thënia e famshme e dijetarit të madh andaluzian, Ibn Hazm:
“اجعل الناس كالنار، تدفأ بها ولا تخالطها”
Që do të thotë: “Trajtoi njerëzit si zjarrin – ngrohu me ta, por mos u përziej shumë!”
Kjo është një nga perlat e urtësisë që përmbledh në pak fjalë një strategji jetësore që shpëton zemrën, ruan dinjitetin dhe mbron qetësinë e brendshme.
Zjarri është një krijesë e dobishme – ai jep dritë, ngrohtësi dhe është i nevojshëm për jetën. Por, nëse e prek, të djeg. Nëse i afrohesh shumë, të konsumon. E njëjta gjë vlen për shumicën e njerëzve.
• Disa të ngrohin me mirësinë, fjalën e mirë dhe mbështetjen.
• Por nëse i lejojmë të futen thellë në jetën tonë pa kriter, mund të na dëmtojnë: me xhelozi, pabesi, përgojim, ose pritshmëri zhgënjyese.
Kjo është arsyeja pse Ibn Hazmi nuk na mëson të izolohemi nga njerëzit, por të kujdesemi për kufijtë tanë emocionalë.
Dituria psikologjike në thellësinë e kësaj thënieje:
Ibn Hazmi, si njohës i thellë i natyrës njerëzore dhe autor i veprës së çmuar “Mudavatun-nufus” (Mjekimi i shpirtave), e kuptoi se:
• Afërsia e tepruar krijon varësi, përplasje dhe zhgënjim.
• Distanca e mençur ruan dashurinë, respektin dhe qetësinë.
Ai e ndiente se shumë vuajtje vijnë jo nga ligësia e tjetrit, por nga afërsia e pavend që i japim atij – në mendjen, zemrën apo jetën tonë.
Këshillë për një jetesë të balancuar
Në këtë thënie, Ibn Hazmi na mëson tri gjëra thelbësore:
1. Kultivo marrëdhënie, por me mençuri:
Ashtu si zjarri, njerëzit duhen për ngrohtësi, por nuk duhen lënë pa kontroll.
2. Ruaj kufijtë shpirtërorë:
Afërsia pa kufi është rrezik. Shpesh, ata që i lejon më afër, janë ata që kanë më shumë mundësi të të lëndojnë.
3. Shijo mirësinë e tjetrit pa u zhytur në të:
Merr atë që është e dobishme: një fjalë të mirë, një mbështetje të sinqertë – dhe largohu me dinjitet pa pritur më shumë.
Kjo thënie e Ibn Hazmit është një udhërrëfyes për të jetuar me njerëzit – pa ashpërsi, por edhe pa naivitet. Nuk është thirrje për vetmi, por për ekuilibër. Nuk është urrejtje ndaj njerëzve, por ruajtje e vetvetes.
Ngrohu me njerëzit si me zjarrin – merr dobinë, por mos harro se zjarri, nëse nuk i vendos kufij, të përvëlon!
08/07/2025
